Staatssecretaris Yeşilgöz-Zegerius informeert de Tweede Kamer over het onderzoek naar het effect en de wenselijkheid van een energiebesparingsplicht bij de ETS-industrie en het uitbreiden van de Erkende Maatregelenlijsten. De ETS-industrie zijn de bedrijven die deelnemen aan het emissiehandelssysteem.
Energie besparen is van groot belang voor CO₂-reductie en het behalen van de klimaatdoelen. Energie die niet gebruikt wordt hoeft namelijk niet geproduceerd en getransporteerd te worden. Niet alleen vermijdt dit CO₂-uitstoot, maar ook levert energie besparen lagere maatschappelijke kosten op. Denk aan lagere investeringen in de energie-infrastructuur en lagere milieu- en landschapsimpact door minder windmolens en minder investeren in netcapaciteit.
Bedrijven en instellingen die jaarlijks meer dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas(equivalenten) verbruiken hebben een energiebesparingsplicht. Dit betekent dat ze alle energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van vijf jaar of minder moeten uitvoeren. Daarnaast kunnen bij bedrijven die een omgevingsvergunning hebben energiebesparingseisen in deze vergunning opgenomen worden. Met de voorgenomen verbreding en verbetering van de energiebesparingsplicht komt een groot deel van deze vergunningplichtige bedrijven ook rechtstreeks onder de algemene plicht te vallen. Verder worden dan ook maatregelen op het gebied van hernieuwbare opwek en overstap op andere energiedragers verplicht als de maatregelen zich binnen 5 jaar terugverdienen (Kamerstuk 30196 nr. 738). Overigens wordt met energiebesparing niet de absolute reductie van energiegebruik bedoeld, maar het nemen van maatregelen die leiden tot een efficiënter gebruik van energie. Het energiegebruik van een bedrijf wordt immers niet alleen beïnvloed door procesefficiëntiemaatregelen, maar ook door productievolume, weersomstandigheden etc.
Bedrijven die deelnemen aan het Europese emissiehandelssysteem (EU ETS) zijn uitgezonderd van de energiebesparingsplicht. Het EU ETS dient als primaire prikkel om CO₂ te reduceren. De ETS-bedrijven moeten wel vaak een energiebesparingsaudit indienen op grond van de Europese Energie-Efficiëntie Richtlijn (EED)(1). Er is echter geen verplichting om de hierin geïdentificeerde besparingsmaatregelen uit te voeren. De motie Van der Lee (Kamerstuk 32813, nr. 575) stelt dat er nog veel energiebesparende maatregelen in deze groep genomen kunnen worden en dat dit veel CO₂-winst kan opleveren. De motie verzoekt om het effect en de wenselijkheid te onderzoeken van het opleggen van energiebesparingsverplichtingen aan ETS-bedrijven. Daarnaast verzoekt de motie om de Erkende Maatregelenlijst (hierna: EML) uit te breiden met universele besparingsmaatregelen die binnen de industrie kunnen worden genomen. Met deze Kamerbrief en de cijfermatige onderbouwing in bijlage 1 geef ik uitvoering aan deze motie.
Voor de beantwoording van de vragen zal ik in deze brief eerst ingaan op ervaren belemmeringen voor het uitvoeren van energiebesparende maatregelen en de beoogde ETS-doelgroep. Vervolgens zal ik het besparingspotentieel analyseren, en benoem ik het instrumentarium dat een deel van het potentieel reeds ontsluit. Bij deze brief heb ik verder, op basis van mijn gesprekken met belanghebbenden, een overzicht van argumenten voor en tegen een besparingsplicht gevoegd en zet ik uiteen op welke wijze een besparingsplicht of ander instrumentarium eventueel vormgegeven zou kunnen worden. Ik concludeer dat het precieze besparingspotentieel en de daadwerkelijke CO₂-winst die ontsloten en gerealiseerd kan worden door een energiebesparingsplicht bij ETS-bedrijven niet nauwkeurig te geven is, maar dat ik wel tot een indicatie van het handhaafbare potentieel kan komen.
Achtergrond en onderbouwing energiebesparingspotentieel industriële ETS-bedrijven
Achtergrond, onderbouwing, argumenten en juridische mogelijkheden van het energiebesparingspotentieel van de industriële bedrijven die deelnemen aan emissiehandelssysteem (ETS).
Handhaafbaar gedeelte kosteneffectief CO2-reductiepotentieel in de Nederlandse industrie
Aanvulling op Validatie CO2-reductiepotentieel project 6-25.
