De Autoriteit Consument & Markt (ACM) verwacht dat de overstap naar kostengebaseerde warmtetarieven kan leiden tot grote verschillen in de warmterekening van huishoudens die zijn aangesloten op een collectief warmtenet. Dat blijkt uit onderzoek van twee economen van de ACM. Zonder aanvullende maatregelen zou ongeveer de helft van de huishoudens meer gaan betalen dan onder de huidige systematiek, terwijl de andere helft juist goedkoper uit is.
In de Wet collectieve warmte (Wcw) is vastgelegd dat de ACM de warmtetarieven op termijn gaat baseren op de werkelijke kosten van afzonderlijke warmtenetten. Op dit moment wordt het maximale warmtetarief nog bepaald aan de hand van de gemiddelde kosten van een gasaansluiting en een gasgestookte cv-ketel (het zogenoemde niet-meer-dan-anders-principe).
De onderzoekers hebben berekend wat de effecten zouden zijn geweest als kostengebaseerde tarieven al in 2024 hadden gegolden. Daarvoor is gebruikgemaakt van de kostengegevens uit de Rendementsmonitor 2024 van de ACM. Afhankelijk van het warmtenet en het verbruik zou ongeveer de helft van de afnemers minder hebben betaald, terwijl de andere helft juist duurder uit zou zijn geweest. De tien procent afnemers met de grootste daling zou gemiddeld 29 procent minder betalen. De 10 procent grootste stijgers zou gemiddeld 71 procent meer kwijt zijn geweest, wat neerkomt op ruim 740 euro per jaar.
De ACM benadrukt dat het om een indicatieve analyse gaat en niet om een voorspelling van toekomstige tarieven. De berekening is gebaseerd op de situatie in 2024 en de methode voor kostengebaseerde tarieven onder de Wcw is nog niet definitief uitgewerkt.
Met de invoering van kostengebaseerde tarieven wil de wetgever bereiken dat afnemers alleen betalen voor de kosten van hun eigen warmtenet en dat investeerders meer zekerheid krijgen over een redelijk rendement. De Wcw bepaalt bovendien dat de nieuwe tariefregulering pas wordt ingevoerd wanneer de relatieve betaalbaarheid van collectieve warmtenetten voldoende is gewaarborgd. De wet biedt daarom ruimte voor aanvullende maatregelen om grote tariefverschillen te beperken.
De ACM wil met het onderzoek bijdragen aan het debat over deze mogelijke vormen van flankerend beleid. De toezichthouder werkt momenteel aan de voorbereiding van de nieuwe tariefregulering en verwacht de komende jaren vaker analyses te publiceren over de effecten van kostengebaseerde warmtetarieven.
