Gemeenten kunnen met vergroening, renovatiebeleid en warmteprogramma’s voorkomen dat airco’s straks voor extra belasting van het elektriciteitsnet zorgen. Common Futures laat zien welke maatregelen daarvoor nodig zijn. Van groennormen in het omgevingsplan tot aandacht voor koeling bij isolatie en de keuze voor warmteoplossingen.
Neem bij nieuwe woningbouwlocaties een minimale groennorm op in het omgevingsplan. Gemeenten kunnen daarvoor bijvoorbeeld een minimumpercentage openbaar groen, boomkroonbedekking of de afstand tot verkoelend groen vastleggen. Common Futures noemt de 3+30+300-regel als mogelijk referentiepunt.
Daarnaast adviseert het rapport een ‘behoud tenzij’-principe voor bestaand groen en volwassen bomen. Dit kan worden geborgd via het omgevingsplan, vergunningsvoorwaarden en compensatie-eisen. Als bomen toch moeten verdwijnen, moet bij compensatie ook rekening worden gehouden met het verloren verkoelende effect en de boomkroonbedekking.
Breng in kaart welke wijken het kwetsbaarst zijn voor hitte en investeer daar als eerste. Het rapport stelt een landelijke aanpak voor waarmee gemeenten wijken kunnen beoordelen op onder meer hittestress, sociaaleconomische kwetsbaarheid, het aandeel ouderen, woningkwaliteit en de beschikbaarheid van openbaar groen.
In deze wijken kunnen gemeenten versteende pleinen, speelplaatsen en andere openbare ruimtes omvormen tot koele plekken, met schaduwrijke bomen, groen, water en drinkwatertappunten.
Neem het voorkomen van oververhitting mee bij renovaties van woningen. Gemeenten kunnen hierover lokaal afspraken maken met woningcorporaties, bijvoorbeeld over het aanbrengen van zonwering. Common Futures adviseert daarnaast om per renovatieproject een hittetoets uit te voeren en daarbij voorrang te geven aan wijken met de hoogste hittelast.
Het Rijk zou tegelijkertijd landelijke subsidieregelingen voor verduurzaming moeten uitbreiden met maatregelen zoals buitenzonwering. Zo worden isolatie en het voorkomen van oververhitting zoveel mogelijk tijdens hetzelfde renovatiemoment aangepakt.
Neem de toekomstige behoefte aan koeling expliciet mee bij de keuzes in het gemeentelijke warmteprogramma. Dat gebeurt nu nog niet standaard. Common Futures adviseert onder meer te kijken naar warmteoplossingen die ook kunnen koelen, zoals warmte-koudeopslag (WKO), gesloten bodemsystemen en zeerlagetemperatuur-warmtenetten.
Ook adviseert het rapport te onderzoeken hoe WKO-systemen gezamenlijk kunnen worden gebruikt door woningen en utiliteitsgebouwen en hoe meerdere woningen één bodemlus kunnen benutten.
Betrek de gevolgen van koeling voor het elektriciteitsnet bij gemeentelijk energiebeleid. Common Futures adviseert samen met netbeheerders beter in kaart te brengen waar op hete dagen al elektriciteitspieken door airconditioning ontstaan. Ook moet worden onderzocht hoe zonnepanelen en batterijen kunnen helpen om deze pieken te beperken.
De kern voor gemeenten is daarmee praktisch: leg groen vast in ruimtelijk beleid, geef kwetsbare wijken prioriteit, maak afspraken met corporaties en neem koeling standaard mee in warmteprogramma’s en energiebeleid.
Word een pionier in klimaatadaptatie door deze e-cursus Introductie klimaatadaptatie en leer effectieve strategieën om jezelf en omgeving te beschermen tegen een veranderend klimaat. De weg naar een klimaatbestendige toekomst begint hier.
