Perspectief voor Zeeuwse ondernemers die wachten op stroom

Door het gebruik van flexibele energiecontracten, verschuiven klanten hun elektriciteitsgebruik naar momenten waarop het net minder belast wordt. In Zeeland heeft TenneT in 2025 twee van dit soort grote contracten afgesloten. Capaciteit die eerder nodig was voor piekmomenten, komt daardoor vrij. Dit zogenoemde ‘spitsmijden’ maakt het mogelijk om opnieuw klanten op de wachtlijst aan te sluiten. Daarnaast ziet TenneT dat bepaalde klanten hun gecontracteerde vermogen of hun aanvraag hebben bijgesteld. “Maar,” zegt directeur netplanning Robert Kuik, “We blijven wel realistisch: congestie is nog niet verdwenen, maar dit is wel een mooie en duidelijke stap vooruit’.

Regelmatig herijken nodig

TenneT heeft de herijking van het congestieonderzoek uitgevoerd, omdat het elektriciteitsnet, maar ook de wereld om ons heen, voortdurend verandert. Nieuwe aanvragen, veranderende prognoses, een ander gebruik van bestaande aansluitingen en de inzet van flexibiliteit maken dat de situatie op het net altijd een momentopname is. Ook wachtlijsten zijn dynamisch. Partijen melden zich voor een zwaardere of nieuwe aansluiting, trekken zich terug of passen hun vermogensvraag aan.

Door regelmatig opnieuw te bepalen hoeveel ruimte er daadwerkelijk beschikbaar is en vooruit te kijken, ontstaat een realistischer en actueler beeld van wat mogelijk is.

Ruimte onder voorwaarden

Uit de analyse blijkt dat het Zeeuwse 150.000 volt-net de benodigde transportcapaciteit (bestaande aansluitingen, inclusief autonome groei) én naar verwachting een deel van de gevraagde capaciteit van de gezamenlijke wachtlijst (peildatum oktober 2025) in potentie kan faciliteren.

Belangrijke voorwaarde is wel dat de geplande systeemuitbreidingen worden gerealiseerd en batterijsystemen (BESS) op de wachtlijst een neutrale of positieve bijdrage leveren aan de netbelasting. Flexibiliteit speelt daarmee een doorslaggevende rol in het beter benutten van het bestaande net.

Doorvertaling naar regionale netten

Op de huidige wachtlijst in Zeeland staan aanvragen van grootverbruikklanten van de regionale netbeheerder. TenneT gaat de actuele gezamenlijke wachtlijst doorrekenen. Vervolgens stelt Stedin de komende weken op basis van doorrekeningen vast of en vervolgens welke klanten in aanmerking komen voor transportcapaciteit en welk vermogen daadwerkelijk kan worden aangesloten. Daarbij wordt rekening gehouden met de landelijke kaders, waarmee maatschappelijke projecten voorrang krijgen op het volle stroomnet.

Het definitieve aantal klanten dat kan worden gefaciliteerd wordt duidelijk zodra deze analyse is afgerond. Stedin verwacht voor medio mei klanten hierover te kunnen informeren. Dit geldt niet voor de gebieden in Zeeland waar Stedin op haar onderliggende netwerk afnamecongestie heeft afgekondigd.

Geen eindpunt, wel beweging

De uitkomsten van de herijking betekenen niet dat de afnamecongestie in Zeeland definitief is opgelost. Daarvoor zijn de grote netuitbreidingen nodig, waar we momenteel hard aan werken. Wel laten ze zien dat er beweging ontstaat. Inspanningen van klanten, netbeheerders en flexibiliteitsaanbieders maken daadwerkelijk verschil.

Voor Zeeland is dit een belangrijke stap vooruit en een signaal dat gezamenlijke inzet perspectief kan bieden, zonder de realiteit uit het oog te verliezen dat er nog veel werk te doen is.

Regionale verschillen

Hoewel de uitgangssituatie voor nieuwe klanten op ons hoogspanningsnet er in delen van Zeeland relatief gunstig uitziet, betekent dit niet dat overal in Nederland dezelfde ontwikkelingen plaatsvinden. Resultaten van herijkingen zijn plaats- en tijdgebonden. In de ene regio bestaat er een wachtlijst en zijn maatregelen nodig om overbelastingen en (langdurige) storingen te voorkomen, terwijl in een andere regio zoals nu in Zeeland juist ruimte kan ontstaan door bijvoorbeeld een nieuwe transformator, een opgeleverde verzwaring of gecontracteerde flexibiliteit. Iedere regio kent zijn eigen dynamiek en uitdagingen. Per regio communiceren we transparant over de actuele situatie op het net en wanneer verbeteringen merkbaar worden.