Nieuwe gascrisis toont kwetsbaarheid: NVDE wil plan voor 10 miljard kuub minder gas

Nederland kan dit opnieuw

We weten dat Nederland dit kan, want we hebben het al eerder gedaan. Tussen 2021 en 2023 daalde het Nederlandse aardgasverbruik al van ruim 40 naar 30 miljard kuub per jaar. Met gerichte maatregelen kan Nederland nu opnieuw een vergelijkbare stap zetten. “De vraag is niet of het technisch kan,” zegt Van der Gaag. “De echte vraag is of we willen wachten tot we tijdens de volgende crisis wéér zeggen: waren we maar eerder begonnen.”

Voorzet voor kabinetsplan

Nederland heeft in zijn geschiedenis laten zien dat het niet wacht tot anderen het voor ons oplossen. We bouwen onze eigen dijken, we regelen ons eigen water, we lossen onze eigen problemen op, in samenwerking met anderen. Dat kan nu ook. In haar nieuwe ‘Spoedplan voor minder aardgas’ presenteert de NVDE een pakket maatregelen waarmee Nederland in circa vijf jaar tien miljard kuub aardgas per jaar kan besparen. Dat is evenveel als we nu uit de VS importeren. Tegelijkertijd dalen de CO₂-uitstoot en stikstofemissies fors.

De 19 voorstellen bestrijken alle grote energiegebruikende en -opwekkende sectoren in Nederland, waaronder:

versnelling van isolatie van woningen en een spoedplan voor verduurzaming van huizen

normering van slimme (hybride) warmtepompen; uitbreiden warmtenetten

beter afstellen van verwarmings- en industriële installaties om energie te besparen

versnelling van wind- en zonne-energie, op land en op zee

meer flexibiliteit in het elektriciteitssysteem zodat duurzame stroom beter wordt benut

extra energiebesparing in de industrie, bijvoorbeeld via thermische isolatie

versnelling van verduurzaming in de glastuinbouw

een offensief voor de productie van groen gas

Samen kunnen de genoemde maatregelen circa twaalf miljard kuub aardgas per jaar besparen, al overlappen sommige effecten elkaar. Omdat de energietransitie met de bestaande plannen al zorgt voor drie miljard kuub gasbesparing, valt er dus nog wat te kiezen om op tien miljard te komen.

Grip op energierekening

Veel voorstellen geven mensen ook meer grip op hun energierekening. Het voorkomen van stress over de energiekosten is zeker voor mensen met een laag inkomen dringend nodig. Minder afhankelijkheid van gasimport is daarvoor de meest structurele oplossing. Het kabinet Jetten kan nu kiezen om serieuze stappen te zetten om Nederland minder afhankelijk te maken van Poetin, Trump en het Midden-Oosten. Of de politici zullen over een paar jaar opnieuw aan hun kiezers moeten uitleggen waarom de energierekening plotseling door het dak gaat. “Energie van eigen bodem maakt ons vrij. Elke euro die we niet naar Qatar, Rusland of de VS sturen, is een euro die we zelf houden. We roepen het kabinet op om nu te gaan staan voor regie over onze eigen energie,” zegt Van der Gaag.

Randvoorwaarden

Om de versnelling mogelijk te maken, zijn volgens de NVDE duidelijke randvoorwaarden nodig. Belangrijk zijn onder meer het sneller oplossen van netcongestie en het verkorten van vergunningprocedures tot twee jaar. De organisatie ziet haar rapport als een voorzet voor een kabinetsplan om de energievoorziening structureel minder afhankelijk te maken van fossiele import.