Eerste paal windpark Ecowende in de zeebodem

Dit windpark komt ongeveer 53 kilometer uit de kust ter hoogte van IJmuiden te liggen. Vanaf het land zal het park niet te zien zijn. Ook van de bouw zal je vanaf de kust weinig merken. Dat is op de ‘bouwplaats’ op zee wel anders. Daar is het een en al bedrijvigheid. Er worden innovatieve technieken ingezet bij het funderen van de monopiles om verstoring van het onderwaterleven te beperken.

52 turbines

Het windpark van Ecowende zal 52 turbines tellen met een vermogen van 15 megawatt per turbine. Eind 2026, als het park operationeel is, voorziet het in 3 % van de Nederlandse elektriciteitsvraag, gemeten naar huidig gebruik. Een mooi aandeel in de vergroening van onze energievoorziening. Maar de bouw en aanwezigheid van een windpark heeft ook effecten op de Noordzee-ecologie.

Om die negatieve effecten te beperken en de positieve effecten te versterken zet de windparkoperator innovatieve technieken en nieuwe toepassingen voor het ontwerp in. Het windpark krijgt bijvoorbeeld monopiles met 2 verschillende doorsnedes, waarmee verschillende turbinehoogtes mogelijk worden gemaakt. Hogere tiplaagtes van de turbines bieden vogels mogelijk meer ruimte om veilig onder de turbines door te vliegen, zodat het risico op vogelaanvaringen minder groot is. Ecowende wil het gedrag van vogels en het aantal aanvaringen bijhouden gedurende de gehele levensduur van het windpark, en tijdens de bouw ervan. Hetzelfde geldt voor vleermuizen. Sommige vleermuissoorten trekken in het voor- en najaar over de Noordzee. Ook deze dieren lopen het risico om tegen de draaiende bladen van de turbines te vliegen. Ecowende gaat onderzoek doen om meer te weten over de migratie van vleermuizen.

Maatregelen om onderwatergeluid te beperken

Voor de bescherming van het onderwaterleven geldt via het kavelbesluit een verplichting om tijdens het plaatsen van de funderingspalen het geluidsniveau onder water te beperken tot een bepaald aantal decibellen. Sommige zeezoogdieren, zoals bruinvissen, gebruiken echolocatie om zich te oriënteren, te communiceren en om hun prooi te vinden. Het onderwatergeluid bij het funderen van de monopiles kan daarbij verstorend werken. Bij het heien wordt daarom een apparaat gebruikt dat zeezoogdieren van tevoren wegjaagt en er wordt een demper op de heihamer gebruikt.

Verder worden er een soort jaloezieën rondom de palen toegepast en een luchtbellenscherm onder water dat voor demping van het geluid zorgt.

Ecowende doet daarnaast een test met een nieuwe manier van funderen: voor het funderen van 6 van de 52 monopiles wordt in plaats van heien een triltechniek (vibropiling) ingezet. Bij 3 van deze 6 monopiles wordt daarnaast ook de nieuwe techniek van vibrojetting toegepast: hierbij wordt de zeebodem door middel van waterstralen onder hoge druk weggespoten zodat de paal makkelijker de bodem ingaat. Door voortdurende monitoring wordt gepeild in hoeverre de nieuwe technieken het geluidsniveau onder water beperken.

Samenwerking

Om meer ‘in harmonie met de natuur te bouwen en het windpark te beheren’ zoals Ecowende haar ambitie omschrijft, werkt dit consortium (van Shell, Eneco en Chubu) samen met onder meer de overheid, kennisinstituten, natuurorganisaties en startups in technische toepassingen. Rijkswaterstaat ziet erop toe dat het windpark wordt gebouwd en beheerd volgens de afspraken. Voor onder meer ecologische kennisdeling werkt Ecowende nauw samen met het Windenergie op zee ecologisch programma (Wozep), een programma van Rijkswaterstaat in opdracht van het ministerie van Klimaat en Groene Groei.

Voorbeelden hiervan zijn de uitwisseling van data, zoals de radardata uit de omgeving van het windpark, uitwisseling van ervaringen met monitoringstechnieken, bijvoorbeeld voor het akoestisch bruinvisonderzoek of het gezamenlijk organiseren van een internationale workshop over bruinvissen, populatiemodellen en populatieparameters.

Ook stemmen Ecowende en Wozep de benodigde onderzoeken af, bijvoorbeeld onderzoek naar het effect van vibropiling. Onderzoek naar mitigerende maatregelen dat Wozep zelf niet kan uitvoeren omdat het in sommige gevallen ingrijpt op de bedrijfsvoering van een windpark, wordt met veel interesse door Wozep gevolgd.

Veiligheid tijdens de bouw

Voor de bouw van het windpark is een veiligheidszone ingesteld. Binnen deze veiligheidszone geldt een algeheel toegangsverbod, wat betekent dat er alleen bestemmingsverkeer is toegestaan. Zie daarover de eerdere berichtgeving op het Noordzeeloket.