Per 1 oktober 2023 wordt het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) geleidelijk ingevoerd.
Het CBAM is een prijscorrectie bij import in de EU van daartoe aangewezen goederen, gebaseerd op de CO2-uitstoot in het productieproces buiten de EU. Het doel van het CBAM is het risico van koolstoflekkage te voorkomen. Door ook de vermindering van emissies door exploitanten in derde landen te stimuleren, zal de wereldwijde koolstofemissie verminderen.
Waarom het CBAM?
Het CBAM is een Europese verordening en onderdeel van het Fit for 55-pakket. Dit pakket heeft als doel de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen met ten minste 55% vóór 2030.
De EU kent momenteel een systeem waarbij producenten in de EU emissierechten moeten kopen voor de CO2-uitstoot van hun producten: het emissiehandelssysteem van de EU. Met de prijscorrectie van het CBAM ondervinden deze producenten niet langer een concurrentienadeel bij import uit derde landen waar de kosten voor CO2-emissies lager zijn.
Voor wie geldt het CBAM?
Het CBAM geldt voor importeurs van CBAM-goederen. Dit zijn goederen in de categorieën: ijzer en staal, cement, meststoffen, aluminium, elektriciteit en waterstof. De volledige lijst met goederencodes vindt u in Bijlage I van de Europese verordening.
Vanuit de verordening is de importeur de (rechts)persoon die in eigen naam en voor eigen rekening CBAM-goederen aangeeft voor het vrije verkeer, of diegene namens wie CBAM-goederen worden aangegeven voor het vrije verkeer.
Daarbij kan sprake zijn van de volgende situaties:
Doet u uw eigen aangiften? Dan wordt u aangemerkt als de importeur en gelden de verplichtingen uit de verordening voor u.
Maakt u gebruik van directe vertegenwoordiging? Dan wordt u aangemerkt als de importeur en gelden de verplichtingen uit de verordening voor u en niet voor uw direct vertegenwoordiger.
Maakt u gebruik van indirecte vertegenwoordiging? Dan hebt u de keuze: u moet met uw indirect vertegenwoordiger afspraken maken over wie optreedt als de importeur in de zin van de verordening en daarmee wie aan de verplichtingen van de verordening moet voldoen.
Bent u niet gevestigd in de EU? Dan kan alleen een indirect vertegenwoordiger voor u optreden als importeur van CBAM-goederen en voor u aan de verplichtingen van de verordening voldoen. Afspraken hierover maakt u met uw indirect vertegenwoordiger.
Welke fasen zijn er bij de invoer van het CBAM?
De inwerkingtreding bestaat uit 2 fasen:
de transitiefase (van 1 oktober 2023 tot 31 december 2025)
de algehele inwerkingtreding (vanaf 1 januari 2026)
