Op 1 januari 2027 treedt de Wet collectieve warmte (Wcw) in werking. Vanaf dat moment geldt het overgangsrecht voor situaties met een bestaand warmtenet. Dat recht is ook van toepassing als er sprake is van een warmtenet dat vergevorderd is voorbereid of (deels) is gerealiseerd.

Het overgangsrecht bepaalt hoe de wetgever omgaat met bestaande collectieve warmtevoorzieningen zodra de wet ingaat. Het is belangrijk om je hierop tijdig voor te bereiden. Hieronder volgen enkele aspecten waarmee je rekening moet houden.
Heeft jouw gemeente al een bestaand warmtenet? Of is er een warmtenet dat in vergevorderde voorbereiding of (deels) gerealiseerd is? Dan moet jouw college vóór 1 januari 2028 het bestaande warmtebedrijf formeel aanwijzen voor het gebied waarbinnen dat warmtebedrijf actief is. In deze situaties hoeft het college dus geen nieuw warmtekavel vast te stellen. De bestaande situatie is het uitgangspunt. Op basis daarvan bepaalt het college hoe groot de warmtekavel is waarvoor de aanwijzing geldt.
Om te voorkomen dat onderdelen van 1 collectief warmtesysteem in aparte kavels terechtkomen, moet het college in bepaalde gevallen warmtekavels samenvoegen. Dit geldt als de levering van warmte in het ene gebied afhankelijk is van toegang tot het andere gebied én in beide gebieden hetzelfde warmtebedrijf actief is. Je kunt afwijken van het samenvoegen van kavels als je met het aangewezen warmtebedrijf hebt afgesproken de gebieden gescheiden te houden.
Ook warmtebedrijven met een klein collectief warmtesysteem (minder dan 1.500 aansluitingen) vallen onder het overgangsrecht. Wel kan het warmtebedrijf hiervoor een ontheffing aanvragen. Een ontheffing brengt minder administratieve verplichtingen met zich mee dan een gewone aanwijzing.
Verhuurders en vve’s die warmte transporteren en leveren aan huurders of leden vallen ook onder het overgangsrecht. Zij moeten hun bestaande warmtelevering binnen 6 maanden na inwerkingtreding melden bij het college. Door deze melding krijgen zij automatisch een ontheffing voor een klein collectief warmtesysteem. Die heffing is 30 jaar geldig. Let op: als de verhuurder of vve warmte vanuit het warmtebedrijf doorlevert aan huurders of leden, valt dit buiten de meldplicht.
De deadlines lijken misschien ruim, maar deze stappen vragen om:
Voor gemeenten betekent de inwerkingtreding van de wet dat er verplichtingen ontstaan, onder andere de hier toegelichte verplichtingen. Begin op tijd met de voorbereiding om aan deze verplichtingen te kunnen voldoen.
