Om de impact van hoge energiekosten voor huishoudens structureel te dempen, pleit de VNG voor structurele maatregelen, zoals verduurzaming versnellen. Alleen voor de meest kwetsbare huishoudens zou inkomenssteun moeten komen. We wijzen daarbij op de lessen die zijn geleerd in de energiecrisis in 2021.
Dat schrijven we in onze inbreng voor het commissiedebat betaalbare energierekening voor huishoudens (pdf, 144 kB). Daarin lichten we 4 punten toe:
In het buitenland houden huishoudens met een warmtenet een stabiele en lage prijs in tijden van crisis, vergeleken met huishoudens die verwarmen met aardgas of elektriciteit. Om warmtenetten ook in Nederland te realiseren, is het essentieel dat het kabinet zich inzet voor onder meer de aangekondigde vereenvoudiging en uitbreiding van de beschikbare subsidieregelingen en een effectieve garantieregeling voor warmtenetten.
Om huishoudens structureel te helpen, benadrukken we daarnaast de noodzaak om woningen versneld te verduurzamen. De VNG ondersteunt het uitfaseren van slechte energielabels bij huurwoningen. Verder is het van belang dat gemeenten de meest kwetsbare huishoudens kunnen blijven helpen met energiebesparende maatregelen. De huidige SPUK stopt in 2027.
Naast oplossingen die de energierekening structureel verlagen, moet er inkomenssteun komen voor de kwetsbaarste inwoners als de energiekosten stijgen. De eerdere constructie via gemeenten bleek erg kostbaar in de uitvoering en zette de reguliere dienstverlening onder druk. Zorg daarom voor een landelijke uitvoeringsorganisatie, die een structurele oplossing biedt.
Ook in Bonaire, Sint-Eustatius en Saba worden de energieprijzen sterk beïnvloed door geopolitieke spanningen. Dat leidt tot hoge en onstabiele kosten voor transport, elektriciteit en water, terwijl de nutsvoorzieningen en bereikbaarheid al onder druk staan. Dit vraagt om een 2-sporenbeleid: verlaag de kosten voor levensonderhoud, in samenhang met verduurzaming, energietransitie en klimaatadaptatie.
