Er is een nieuwe handreiking verschenen over hoe je water en bodem sturend kunt maken in omgevingsprogramma’s. De handreiking helpt overheden om samen duurzame keuzes te maken bij de inrichting van de leefomgeving. Het uitgangspunt is dat water en bodem een leidende rol krijgen bij ruimtelijke plannen voor wonen, werken en natuur.

Sinds de Omgevingswet op 1 januari 2024 geldt het omgevingsprogramma als een kerninstrument om ambities te vertalen naar concrete maatregelen. Hiermee kun je water en bodem echt sturend maken bij de inrichting van de fysieke leefomgeving. En dat is belangrijk om klimaatbestendig te worden, want water en bodem staan steeds meer onder druk door klimaatverandering.
Om water en bodem sturend te maken, is het belangrijk dat verschillende overheden samenwerken aan complexe opgaven in een gebied. Alleen samen kun je complexe ruimtelijke opgaven oplossen waarbij water en bodem centraal staan. De handreiking ‘Sturen met water en bodem in omgevingsprogramma’s’ helpt om in een interbestuurlijk omgevingsprogramma samen te werken aan maatregelen die water en bodem sturend maken.
De handreiking werkt met vier kernboodschappen, uitgewerkt in de figuur van een bloem en samengevat tot deze 4 C’s:
Bij de derde C, van Contact, is de Actorentool Water Bodem Sturend ontwikkeld. Deze tool laat zien welke overheid waar verantwoordelijk voor is op het gebied van water en bodem, en welke taken daarbij horen. De onderzoekers bevelen hierbij aan om in te zetten op een ontwerpende aanpak, zodat je tot een gezamenlijk handelingsperspectief kunt komen.
De handreiking is bedoeld voor professionals bij gemeenten, provincies, waterschappen en omgevingsdiensten, die werken aan beleid en uitvoering rond de fysieke leefomgeving. Maar ook private gebiedsontwikkelaars kunnen ermee werken.
De handreiking is ontwikkeld door het lectoraat Duurzaam Water in de Omgevingswet van de Hogeschool van Hall Larenstein, en het lectoraat Recht & Rechtvaardigheid van Hogeschool Leiden, in samenwerking met partners uit de praktijk.

Word een pionier in klimaatadaptatie door deze e-cursus Introductie klimaatadaptatie en leer effectieve strategieën om jezelf en omgeving te beschermen tegen een veranderend klimaat. De weg naar een klimaatbestendige toekomst begint hier.