Gemeenten zien netcongestie, naast stikstof, uitgroeien tot een belangrijke belemmering voor woningbouw en economische ontwikkeling. In delen van het land dreigt de bouw al op korte termijn stil te vallen. Overheden werken samen aan oplossingen, maar aanvullende maatregelen zijn dringend nodig.

Dat schrijven we in ons position paper voor het rondetafelgesprek Netcongestie en woningbouw (pdf, 529 kB) op 2 april.
Gemeenten trekken aan de bel: in veel regio’s worden de grenzen van het net bereikt en dreigen aansluitstops, waardoor woningbouw, bedrijven en duurzame initiatieven vertraging oplopen of zelfs jaren stilvallen. Dit zet de maatschappelijke opgaven, die al onder druk staan door onder meer stikstof en financiële beperkingen, verder onder spanning.
Gemeenten zijn bereid om hun verantwoordelijkheid te nemen en actief bij te dragen aan oplossingen. Naast uitbreiding van het elektriciteitsnet zien wij kansen in slimmer gebruik van bestaande capaciteit, bijvoorbeeld via opslag, netbewust bouwen en gedragsverandering.
Ook werkt de VNG samen met het rijk, provincies en andere partijen aan een nieuwe werkwijze: ‘eerder aanvragen in het planproces’. Hiermee kunnen gemeenten al in een vroeg stadium transportcapaciteit reserveren voor woningbouw en voorzieningen. Dit geeft meer duidelijkheid over de haalbaarheid van plannen, maar vraagt ook een nieuwe rol van gemeenten. Waar eerder ontwikkelaars verantwoordelijk waren, moeten gemeenten nu zelf capaciteit contracteren. Dat maakt het noodzakelijk dat het proces eenvoudig, uitvoerbaar en juridisch en financieel goed geborgd is.
Om de nieuwe rol van gemeenten als aanvrager van netcapaciteit mogelijk te maken, is ondersteuning vanuit het rijk cruciaal. Daarom vragen wij het kabinet:
Met gerichte interventies kan het rijk samen met gemeenten en netbeheerders voorkomen dat cruciale maatschappelijke ontwikkelingen verder vertragen.
