Stel je eens voor dat we met oude, industriële motoren konden praten. Wat zouden ze ons allemaal vertellen? Dat een onderdeel toe is aan vervanging, of dat ze niet kunnen wachten op een bezoekje van de monteur? Dit sprookje is werkelijkheid geworden dankzij een handige gadget van ABB. De Smart Sensor brengt de oudste apparaten aan het praten en geeft direct inzicht in de prestaties van de motor. Zo zijn zelfs oude motoren in staat om een bijdrage te leveren aan de energietransitie.
Het onderstaande artikel is een voorpublicatie uit de maarteditie van PONT, Vakblad Energie en Duurzaamheid. Schrijf je hier gratis in voor het vakblad.
De sensor kan gemonteerd worden op alle elektromotoren, ongeacht het merk. Hij is zelfs toepasbaar op pompen en ventilatoren. Vervolgens verzamelt de sensor data over de motor, bijvoorbeeld over de gezondheid, afgeleid uit vibraties en temperatuur, maar ook over het functioneren op basis van looptijd, frequentie en output. De data die voorheen handmatig moest worden verzameld door een monteur die een visuele en akoestische check uitvoerde, wordt nu doorlopend verzameld door de sensor. Deze data wordt automatisch geüpload in de cloud en is daarna inzichtelijk in een app.
Met behulp van artificiële intelligentie stelt de sensor vast wat de normale gedragspatronen van de motor zijn. Als één van de genoemde variabelen afwijkt van deze parameters, wordt een melding verstuurd naar de app dat er mogelijk onderhoud nodig is. Op deze manier wordt ongeplande downtime met wel zeventig procent verminderd. Hierin schuilt ook de sleutel tot verduurzaming: veel bedrijven stappen over van dieselmotoren op elektrische motoren, waarbij ze al een aanzienlijke verduurzamingsslag maken, maar niet precies weten wat het energieverbruik van hun elektromotor is.
Dat is opmerkelijk, want ABB geeft aan dat de totale eigendomskosten van motoren voor meer dan 90 procent uit energiekosten bestaan. De data die de sensor verzamelt over mogelijkheden tot verhoogde energie-efficiëntie, kunnen zo dus leiden tot besparingen van zowel energie als financiële kosten. ABB geeft namelijk aan dat de sensor in korte tijd de energie-efficiëntie van motoren met 10 procent kan verhogen. Dat heeft een enorme potentie, want ongeveer 70 procent van de elektriciteit die door de industrie wordt verbruikt, wordt gebruikt door systemen die door elektromotoren worden aangedreven.
Ook na de energietransitie, in het energiesysteem van de toekomst, blijft de sensor duidelijke meerwaarde houden: ABB voorspelt dat het aantal elektromotoren in de industrie de komende decennia zal verdubbelen tot 600 miljoen. Des te crucialer dat al deze motoren efficiënter draaien en dat onderhoud voorkomen wordt.
Naast de technische en financiële meerwaarde biedt de sensor ook praktische voordelen voor de samenwerking tussen onderhoudsteams en productie. Monteurs krijgen sneller inzicht en waarschuwingen over de prestaties van de motor, wat de planning van onderhoud eenvoudiger en effectiever maakt. Bedrijven krijgen inzicht in trends en kunnen beslissingen nemen op basis van langetermijndata, in plaats van op aannames. De energiebesparing die dit oplevert leidt niet alleen tot korte terugverdientijden waardoor de sensor een economisch aantrekkelijke investering is, maar maakt het ook tot een echte transitieversneller. En zo past de sensor ook nog eens goed in de Energiebesparingsplicht voor bedrijven en instellingen!
Volgens Eelco Scheen, Servicemanager bij ABB, is de Smart Sensor een ‘‘goed startpunt voor energiebesparing.” Het kleine kastje is een gemakkelijk toepasbare maatregel en biedt een eerste stap naar meer duurzame productie voor bedrijven in alle sectoren, waar ze hun motoren ook voor gebruiken.
