Netbeheerders zetten een eerste stap naar nieuwe nettarieven met het indienen van een codewijzigingsvoorstel bij de Autoriteit Consument & Markt. In dit formele verzoek stellen netbeheerders een tijdsafhankelijk nettarief voor. Dat nieuwe stelsel moet gelden voor alle netgebruikers met een kleine aansluiting (max 3x80 Ampère). Het voorstel is door de netbeheerders ontwikkeld in overleg met Energie-Nederland, het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) en de ACM.
De netbeheerders investeren de komende jaren fors om het elektriciteitsnet toekomstbestendig te maken. Deze investeringen zijn noodzakelijk om groeiend elektriciteitsgebruik en verdere verduurzaming mogelijk te maken en leiden tot een stijging van de netkosten. Het nieuwe nettariefstelsel zorgt ervoor dat deze kosten eerlijker worden verdeeld, doordat zowel de hoeveelheid als ook het moment van elektriciteitsgebruik een rol gaat spelen. Voor afnemers met een lager elektriciteitsverbruik betekent dit dat hun netkosten minder snel stijgen dan in het huidige stelsel. Afnemers met een hoger elektriciteitsverbruik krijgen meer mogelijkheden om door flexibel elektriciteitsgebruik invloed uit te oefenen op de hoogte van hun netkosten.
De nettarieven zijn onderdeel van de netkosten en staan los van de leveringskosten voor energie; beide worden via de energierekening door de energieleverancier aan de klant in rekening gebracht.
Het tijdsafhankelijke nettarief geldt voor een deel van de totale netkosten; circa een derde blijft vast. Het overige deel wordt bepaald door het volume en het tijdstip van elektriciteitsgebruik. Er wordt gewerkt met meerdere tariefniveaus, die verschillen per tijdsblok en per seizoen (zie voor meer informatie het kader onderaan de tekst). Deze zijn gebaseerd op de verwachte drukte op het elektriciteitsnet. Op momenten waarop het net minder wordt belast, geldt een lager nettarief en wanneer het druk is op het net, ligt het nettarief hoger.
Afnemers kunnen hierop inspelen door het gebruik van bijvoorbeeld elektrische auto’s en warmtepompen te verschuiven naar deze rustigere momenten. Dit kan steeds vaker automatisch, door het slim instellen van apparaten. Door het verbruik beter te spreiden, neemt de piekbelasting af en wordt het elektriciteitsnet efficiënter benut, wat ruimte creëert voor onder andere nieuwe woningen, bedrijven en laadvoorzieningen. Daarnaast zorgt het ervoor dat er minder geïnvesteerd hoeft te worden in netverzwaring, wat de stijging van de netkosten dempt.
Het nieuwe nettariefstelsel zorgt daarnaast voor een meer gebruiksafhankelijke verdeling van netkosten, waardoor afnemers met een kleine aansluiting en een lager elektriciteitsverbruik relatief minder bijdragen dan afnemers met een hoger verbruik. Afnemers met een hoger elektriciteitsverbruik betalen relatief meer, maar krijgen ook meer mogelijkheden om grip te houden op hun energierekening door (delen van) hun verbruik te verschuiven naar momenten waarop het net minder wordt belast, bijvoorbeeld het opladen van een elektrische auto. Tegelijkertijd is niet voor iedereen het verbruik in dezelfde mate te verplaatsen; het uiteindelijke effect verschilt daarom per situatie.
Afbeelding 1: Indicatie van verschillen in tariefhoogtes in de zomerperiode (1 april – 30 september)
Afbeelding 2: Indicatie van verschillen in tariefhoogtes in de winterperiode (1 oktober – 31 maart)
De ACM zal het codewijzigingsvoorstel beoordelen en daarbij met een consultatie geïnteresseerde partijen betrekken. Ze hebben het voornemen om vóór eind 2026 een definitief besluit te nemen over het nieuwe nettariefstelsel. Na dat besluit worden essentiële aanpassingen zorgvuldig en gefaseerd voorbereid, zoals voor facturering, inregelen van systemen, processen & regelgeving.
Partijen werken gezamenlijk toe naar afronding van de implementatie eind 2028, waarna het nieuwe nettariefstelsel op 1 januari 2029 in werking treedt. Om deze deadline te halen pleiten alle betrokken partners voor prioriteit op dit traject in relatie tot actuele ontwikkelingen in de sector. Daarnaast wordt gezamenlijke informatievoorziening en klantcommunicatie aangemerkt als essentieel voor een succesvolle implementatie.
Bekijk hieronder de inforgraphic ‘Verkenning alternatief nettariefstelsel kleinverbruik’ van Berenschot.
