De figuur hierna uit het nieuwe boek Zon in de polder maakt het mooi duidelijk: de groei van zonne-energie heeft alle verwachtingen overtroffen. In het voorwoord vermeldt Diederik Samsom dat de president-directeur van Shell de inzet op zonne-energie nog in 2000 afdeed als Greenpeace-achtige naïviteit. Hij had dus ongelijk. De energietransitie is, in ieder geval in dit opzicht, een successtory.
Dit artikel is een publicatie uit de decembereditie van PONT, Vakblad Energie en Duurzaamheid 2025. Schrijf je hier gratis in voor het vakblad.
Auteurs Wim Soppe, Ronald van Zolingen en Wim Sinke hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van zonne-energie in Nederland en hebben nu hun collectieve geheugen vastgelegd in een kloek boek van 564 pagina’s (en een gewicht van 1,7 kilo!). Gelukkig maar, want hun verhaal mag niet verloren gaan. Van de pioniers in ‘broeinest Eindhoven’ tot zonne-energie als pijler van het nieuwe, duurzame energiesysteem: dit aangename bladerboek biedt zeer leerzame en leesbare lectuur over het complexe energietransitieproces dat we doormaken en bevat veel historisch beeld.
De ondertitel ‘50 jaar onderzoek, ontwikkeling en toepassing van zonnestroom in Nederland’ maakt duidelijk dat het accent onder meer ligt op onderzoek en ontwikkeling aan de universiteit, bij ECN en in de industrie. Dat is niet vreemd, want de drie auteurs hebben met name daarin hun sporen verdiend.
De ontwikkeling van verschillende typen zonnecellen en van autonome en netgekoppelde PV-systemen komt uitgebreid aan de orde. Ook wordt een mooi historisch overzicht gegeven van het (zonne-)energiebeleid, en passeren tal van belangrijke pioniers in de zonne-energie de revue. De betekenis van zonne-energie in het Mondiale Zuiden krijgt eveneens aandacht. Zelfs een boek van deze omvang kan niet alles bevatten. Zo staat er weinig informatie in over de rol van lokale energiecoöperaties, hoewel de onstuimige groei hiervan rond 2010 zeker heeft geleid tot draagvlakversterking en het beleid richting kleinschalige zonne-energie heeft geduwd. Verder wordt de energietransitie vooral technologisch-marktgericht bekeken en minder als maatschappelijke machtsstrijd. Net-gekoppelde zon-PV kwam er niet zomaar, maar moest zich eerst in het traditionele SEP-denken invechten. Ten slotte had wel iets gezegd kunnen worden over de actuele zonne-energiemarkt in en voor het Mondiale Zuiden, met bijvoorbeeld de Sustainable Development Goals en het recente Mission300-initiatief van de Wereldbank en de Afrikaanse Ontwikkelingsbank.
Ondanks deze lacunes is het boek zeer de moeite waard. Dus lees het!
