Menu

Filter op
content
Klimaatweb
0

De Nederlandse Stikstofcrisis ontstond in 2019 toen de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State uitspraak deed over het Programma Aanpas Stikstof (PAS).

Het PAS is een beleidskader dat de Rijksoverheid heeft geïmplementeerd om Natura 2000 gebieden te beschermen. Het kader had tot doel om de hoeveelheid stikstof in deze beschermde gebieden te verminderen, welke ernstig aangetast werden door stikstofoxiden (een verbinding van stikstof en zuurstof) en ammoniak. Dit verzuurd de bodem en heeft drastische gevolgen voor de biodiversiteit. Stofstof en ammoniak zorgen er namelijk voor dat bepaalde plantsoorten harder gaan groeien, dat andere soorten verdrukt. In ongeveer driekwart van de Natura 2000 gebieden in Nederland is het stikstofgehalte te hoog.Het PAS mocht volgens de uitspraak van de Raad van State niet langer gebruikt worden voor het verlenen van vergunningen die voor meer neerdaling van stikstofoxiden in Natura 2000-gebieden zou zorgen. Vanaf 1 juli 2021 is de nieuwe stikstofwet (Besluit stikstofreductie en natuurverbetering) in werking getreden. Het kabinet legt met deze wet vast dat de natuur sterker wordt en de stikstofdepositie omlaag gaat.

Ammoniak en Stikstofoxide

De twee grootste vervuilers als het gaat om stikstof zijn ammoniak (een gas-verbinding van stikstof en waterstof) en stikstofoxide. Deze verbinding komt voornamelijk uit uitlaatgassen in het verkeer en de bouw, namelijk wanneer stikstof en zuurstof met elkaar in aanraking komen bij verbranding op hoge temperatuur. Ammoniak komt voornamelijk vrij in de landbouw door het gebruik van (kunst)mest en de uitstoof van herkauwers zoals koeien en schapen. Deze gassen stijgen op de lucht in en dalen vervolgens weer naar. Wanneer boerderijen dan in de buurt van Natura-2000 gebieden liggen daalt de stikstof hier neer, waardoor sommige plantsoorten meer voeding krijgen dan anderen. Dit leidt weer tot een verstoorde voedseltoegankelijkheid voor dieren, waardoor sommigen zullen uitsterven met als gevolg een afname in biodiversiteit.

Stikstof en klimaat

Stikstof is geen broeikasgas en heeft daarom geen direct effect op klimaatverandering. De stikstof- en klimaatcrisis zijn echter wel met elkaar verbonden. Ten eerste hebben veel maatregelen die de stikstofuitstoot proberen in te dammen, ook effect op de uitstoot van broeikasgassen. Minder verkeer leidt tot minder CO2-uitstoot, een kleinere veestapel leidt tot minder methaan.

Daarnaast speelt biodiversiteit een belangrijke rol in klimaatverandering. Niet alleen is klimaatverandering schadelijk voor de biodiversiteit. De afname van biodiversiteit zal klimaatverandering ook versnellen.

Ten derde leidt de uitstoot van stikstof tot de productie van lachgas. Een nog veel sterker broeikasgas dan koolstofdioxide (CO2).

In dit dossier vindt u nieuws en achtergrond met betrekking tot de ontwikkelingen en discussie rondom stikstof in Nederland, evenals beleidsstukken, publicaties, video’s, vraag & antwoord en tools over dit onderwerp.