TenneT gaan samenwerken met het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) op het gebied van weer- en klimaatkennis voor het elektriciteitsnet. Het hoogspanningsnetwerk is de ruggengraat van de Nederlandse energievoorziening. De vraag naar extra ruimte voor transportcapaciteit groeit snel: nieuwe klanten moeten worden aangesloten en er is ruimte nodig voor duurzame energie. TenneT moet harde keuzes maken en kan niet aan ieders wensen voldoen. TenneT werkt aan uitbreiding van het net en vernieuwing door het bestaande net slimmer te gebruiken. Weer- en klimaatkennis van het KNMI speelt hierin een belangrijke rol: die kennis helpt om risico's beter in te schatten en biedt kansen om extra ruimte te vinden op het stroomnet.
Extreem weer veroorzaakt steeds vaker schade en leed. En deze risico’s nemen verder toe naarmate het klimaat verandert. Door het KNMI geleverde kennis over weer en klimaat is daarom onmisbaar voor de energietransitie die juist deze effecten wil beperken.
Tegelijk beïnvloedt klimaatverandering de energietransitie zelf; om zon- en windenergie optimaal te benutten, is inzicht nodig in verwachtingen en bijbehorende kansen en uitdagingen. KNMI-weersverwachtingen helpen bedrijven om de inzet van hernieuwbare energie te optimaliseren. Zo kan bij een zonnige ochtend en druilerige middag opslagcapaciteit slim worden ingezet, waardoor minder andere energiebronnen nodig zijn en het net in balans blijft.
Het weer en het klimaat hebben steeds meer invloed op de werking van het elektriciteitsnet. Temperatuur, wind en zon bepalen niet alleen de opwek van duurzame energie, maar ook hoeveel elektriciteit het net veilig kan transporteren. Zo kunnen hoogspanningslijnen bij lage temperaturen of harde wind beter worden gekoeld, waardoor ze meer elektriciteit aankunnen.
De samenwerking is een belangrijke basis voor het mogelijk maken van dynamic asset rating. Hiermee stemmen ze de transportcapaciteit continu af op de actuele weersomstandigheden en benutten ze het bestaande net beter. Die vernieuwing wordt gecombineerd met uitbreiding van het netwerk. Dat kost veel tijd, maar ze versnellen waar zij kunnen.
De energietransitie brengt ook nieuwe uitdagingen met zich mee. Een belangrijk voorbeeld is duisterluwte. Dat is een periode met weinig zon en wind, wat vooral in de winter kan voorkomen. Tijdens een duisterluwte daalt de opwek van zonne- en windenergie enorm, soms in heel West-Europa tegelijk. Als het dan ook koud is, stijgt de vraag naar elektriciteit juist.
Op dat soort momenten liggen er in het energiesysteem na 2030 problemen op de loer. Het KNMI zag dit weertype lange tijd als relatief ‘saai’. Maar met de energietransitie is duisterluwte een nieuwe vorm van extreem weer. TenneT onderzoekt deze situaties jaarlijks in de Monitor Leveringszekerheid. In 2025 analyseerden zij samen met het KNMI de meteorologie en impact van een extreme duisterluwte. Deze kennis is belangrijk om het stroomnet toekomstbestendig te maken en beter te laten meebewegen met het weer.
TenneT en het KNMI werkten al in verschillende projecten samen. Met deze overeenkomst krijgt de samenwerking een structureel karakter. Kennis en data zijn straks altijd beschikbaar en beter afgestemd op onze behoeften. Zo kunnen beide partijen gericht nieuwe inzichten ontwikkelen en toepassen in het elektriciteitsnet.
TenneT zoekt ook de samenwerking met andere partijen in de sector. Door gezamenlijk kennis te ontwikkelen en te delen, ontstaat een sterk fundament voor innovaties die bijdragen aan het elektriciteitsnet van de toekomst. Met deze samenwerkingsovereenkomst zet TenneT een belangrijke stap richting een toekomstbestendig energiesysteem.
