De provincie Utrecht heeft als doel om uiterlijk in 2050 klimaatneutraal te zijn. Om dat te bereiken moeten gebouwen anders worden verwarmd, wat de vraag naar elektriciteit verhoogt. Tegelijkertijd staat het elektriciteitsnet onder grote druk en is de beschikbare capaciteit vanaf juli 2026 beperkt, met wachtlijsten voor nieuwe of zwaardere elektriciteitsaansluitingen als gevolg.
Om gemeenten te helpen door te gaan met hun plannen voor het verduurzamen van woningen, presenteert de gemeente Utrecht een handreiking Netbewuste warmtetransitie – doorpakken in tijden van netcongestie. Deze handreiking bevat concrete handvatten om bestaande woningen netbewust te verduurzamen: zonder het elektriciteitsnet verder te overbelasten.
De handreiking beschrijft drie actielijnen waarmee gemeenten invulling kunnen geven aan een netbewuste warmtetransitie:
Een geïsoleerd huis hoeft minder te worden verwarmd. Daarmee vermindert isolatie de vraag naar elektriciteit, juist tijdens piekmomenten. Als provincie beschouwen wij isolatie als een ‘no regret’-maatregel: altijd verstandig, ongeacht de duurzame warmteoplossing die uiteindelijk gekozen wordt. Gemeenten spelen hierbij een belangrijke rol door inwoners te informeren, stimuleren en door woningen voor te bereiden op energiezuinig verwarmen.
De gevolgen van het volle stroomnet worden steeds merkbaarder voor inwoners. Wij roepen gemeenten daarom op om inwoners te informeren. Niet alleen hoeveel stroom er wordt gebruikt is belangrijk, maar vooral wanneer. Zeker met de komst van tijdsafhankelijke tarieven, waarbij stroom tijdens de piek duurder wordt, is aandacht voor stroomverbruik buiten de piek interessant. Slimme (hybride) warmtepompen die verwarmen buiten de piek om kunnen de impact op het net aanzienlijk beperken.
Gemeenten leggen in zogeheten ‘warmteprogramma’s’ vast hoe verschillende woonwijken van het gas af gaan. Wij moedigen hen aan om in deze programma’s expliciet rekening te houden met netcongestie. Waar warmtenetten kansrijk zijn, verdienen deze prioriteit. In wijken met een volledig elektrische eindoplossing, ligt de nadruk op goede voorbereiding, zoals isolatie.
