Imagoschade is vaak de aanleiding dat een bedrijf niet gekwalificeerd wil worden als een afvalverwerkend bedrijf. Wanneer je plastics vermaalt en daarvan weer een folie maakt die geschikt is voor verpakking van levensmiddelen, dan is het duidelijk dat zo’n bedrijf het stempel “grondstof” op zijn producten wil krijgen. Toch is door de uitspraken van het Europese Hof van 15 juni 2000 het enge begrip over “afvalstoffen” verworpen en kunnen afvalstoffen slechts weer het stadium van grondstoffen bereiken als de recyclingshandelingen voltooid zijn. Daarbij dienen dan ook nog andere criteria in acht te worden genomen. Kortom, de discussie wat is een “afvalstof” en wat is een “grondstof” is nog volop aan de gang. Sinds de eerste uitspraak in 2000 zijn er in Nederland honderden uitspraken gedaan over individuele gevallen, waarin deze discussie zich heeft afgespeeld. In dit hoofdstuk wordt nader ingegaan op deze discussie, gelardeerd met de vele uitspraken die er zijn gedaan. Hierbij staan de begrippen “afvalstof”, bijproduct en einde-afval in het middelpunt van de discussie. In zijn algemeenheid kan gesteld worden dat iemand die zich van een stof of voorwerp ontdoet, er belang bij heeft om het als grondstof, bijproduct of einde-afval aan te merken. Ook vanuit het perspectief dat een volledig circulaire economie in 2050 wordt nagestreefd, is van belang dat zo er zo weinig mogelijk afvalstoffen overblijven. Vanuit de overheid bezien bestaat het belang om inzicht te hebben in de keten van afvalstoffenbeheer (met mogelijk effecten op het milieu en de gezondheid) en dus zekerheid te vergaren over het karakter van een stof.
In onderstaande tabel zijn de meest relevante verschillen tussen grondstoffen en afvalstoffen opgenomen.
Grondstof
Afvalstof
Hoofdstuk 9 Wet milieubeheer (Stoffen en Producten)
Reach-verordening ECI907/2006 (Registration, Evaluation, Authorisation, Restriction of Chemical substances)
Hoofdstuk 10 Wet milieubeheer. Onder andere:
Bij export in beginsel vrij verkeer van goederen
Regime Europese Verordening Overbrenging van Afvalstoffen (EVOA). Afhankelijk van aard en bestemming afvalstof gelden er beperkingen of toestemmingen.
Geen specifieke bepalingen t.a.v. grondstoffen/milieubelastende activiteit
Scheiden, mengen,opslaan zijn aangemerkt als milieubelastende activiteit in het Bal. Daarnaast zijn in Bal talloze specifieke milieubelastende activiteiten mbt afvalstoffen benoemd.
Geen specifieke vereisten ten aanzien van de aanvraag anders dan de bepalingen voor omgevingsvergunningen ( Omgevingsregeling)
Voor afvalbedrijven die een omgevingsvergunning nodig hebben gelden specifieke indieningsvereisten op grond van het Omgevingsbesluit (o.a. AO&IC-beleid) .
.
Tabel 11.1 – Verschillen grondstof-afvalstof
De in de tabel aangegeven kenmerken voor grondstof gelden in dezelfde mate ook voor bijproducten en einde-afvalstoffen.
