De Richtlijn (EU) 2019/904 van 5 juni 2019 betreffende de vermindering van de effecten van bepaalde kunststofproducten op het milieu is opgesteld om de hoeveelheid plastic afval te verminderen. Met de Richtlijn wegwerpplastics wordt de aanpak gevolgd die vergelijkbaar is met die van de richtlijn plastic draagtassen uit 2015 die een verandering bij de consument heeft teweeggebracht.
De Richtlijn verbiedt vanaf 2021 plastic producten waarvoor alternatieven bestaan zoals wattenstaafjes, bestek, borden, rietjes, roerstaafjes, stokjes voor ballonnen, bekers, voedsel- en drankverpakkingen van geëxpandeerd polystyreen en alle producten van onder invloed van zuurstof afbreekbare kunststof.
Daarnaast moeten vanaf 2024 doppen en deksels van plastic flessen (tot 3 liter) aan de fles vast blijven zitten. Ook moeten alle plastic flessen vanaf 2025 bestaan uit ten minste 25% gerecycled materiaal en vanaf 2030 uit ten minste 30%. Ten minste 77% van de plastic flessen moet per 2025 gescheiden worden ingezameld en 90% per 2029.
Verder komen er uitgebreide producentenverantwoordelijkheden voor de kosten van het opruimen van afval zoals tabaksfilters en vistuig.
In het Besluit kunststofproducten voor eenmalig gebruik van 17 juni 2021 en de Regeling kunststofproducten voor eenmalig gebruik van 29 maart 2022 zijn reductiemaatregelen vastgesteld voor het verminderen van gebruik van kunststof drinkbekers en voedselverpakkingen voor eenmalig gebruik.
